Dementie is speciaal

31-08-2017

Weekenddienst. Het hoort erbij. Dit weekend heb ik een dubbele dienst op zaterdag en een ochtenddienst op zondag. Het is prachtig weer en ik heb de tijd voor mijn cliënten. Een mevrouw met dementie zit in een filosofische bui.

Zondagochtend en een rondje aan de kust. Ik ervaar dit rondje als een ontspannen rondje waarbij er soms mooie gesprekken ontstaan. De tijd bij deze cliënten is ruimer, omdat we meer minuutjes berekend krijgen als reistijd. Met een beetje zware voet (Nee, ik kan het niet ontkennen) betekent dit: meer tijd voor de cliënten.

Vorige week was ik ziekjes, migraine. Zulke dingen gebeuren, maar niemand zal ervan staan te kijken als ik 'de drukte' de schuld ervan geef. Vandaar dat ik extra geniet van deze ronde vandaag. Rustig, kalmpjes en de tijd om een praatje te maken bij de cliënten. Ik kom bij een mevrouw met beginnende dementie aan de deur. Ze doet sprankelend de deur open: "Jij bent het weer! Wat lang geleden. Esmée is het toch?". Een beetje verbaasd dat ze mijn naam nog weet en glunderend antwoord ik dat ik haar gemist heb en dat ik blij ben haar weer te zien. Ze heeft zichzelf al verzorgd, netjes haar medicatie ingenomen en haar steunkousen liggen klaar om aan te trekken. Terwijl ik binnenloop, komt er een bezoeker mee, de kat van één van de buren. "Ik geef het beestje iedere ochtend een beetje eten, dat weet hij ondertussen. Hij wacht iedere ochtend met smart.". Ik laat het beestje binnen en ze geeft hem een schaaltje met eten. Het beestje begint gulzig te eten en loopt naar haar toe om een kopje te geven.

"Kom zitten, wil je een bakje koffie?". Goh om eerlijk te zijn, dat zou best smaken. Normaal gesproken wimpel ik verzoeken als deze af, ik voel me altijd bezwaard, maar vandaag voelt het anders: "JAA! Wat heerlijk en wat lief van jou!". Ze straalt. Ze vindt het geweldig dat ik een bakje koffie blijf drinken. Met alle liefde en alle moeite zet ze een heerlijk bakje koffie. We bespreken haar geschiedenis, waar ze heeft gewoond, hoeveel kinderen ze heeft, waar ze op school heeft gezeten en waar ze heeft gewerkt. Het mooie aan dementie is dat mensen die hieraan lijden in de meeste gevallen piekfijn momenten uit het verleden kunnen vertellen. Zo ook deze mevrouw. Wat mij opvalt is haar integriteit, haar 'down to earth'-uitstraling.

Ik verwonder mij over haar uitspraak die opeens doet opzetten: "De kunst is om tevreden te zijn.", ze kijkt er heel serieus bij, waarna er een glimlach op haar gerimpelde gezicht verschijnt. Ze geniet van mijn interesse. "De wereld is een chaos, er gebeuren slechte dingen en er zijn veel slechte mensen.", ze vervolgt, "maar tevreden zijn, tevreden met wat je hebt, of niet hebt, dat is de kunst.". Ze vervolgt haar verhaal: "Want als je dood bent, neem je de honderdduizend euro aan spaarcenten niet mee en dat prachtige huis en die blinkende auto, daar heb je ook niks aan. Nee, het zijn de herinneringen, het gevoel wat je meeneemt.'.

Ik verwonder mij nog meer over de heldere momenten die mensen met dementie hebben. De momenten waarin wordt gereflecteerd op het leven, vooral op wat was, het verleden, maar soms ook wat op het moment is. Over de adviezen die mij, als jong pas afgestudeerde meid, worden gegeven. Over de kennis die zij meedragen over het leven en over de medemens. Met tijd en aandacht voor een persoon met dementie kunnen de mooiste gesprekken ontstaan. Hoe er wordt gedacht over het geloof, over de mensheid en over zichzelf. Ik vraag me af, zouden wij dat ook wat vaker moeten doen? Stil staan bij wat was, wat is en wat zal komen?