Leven of dood

12-09-2017

'Esmée?'. 'Ja?'. 'Voor mij hoeft het allemaal niet meer.' Deze zin. Dit is een zin die regelmatig komt oppoppen bij de cliënten waar ik kom, soms gemeend bedoeld, soms grappend bedoeld, maar altijd zit er wat achter deze zin. 

Om eerlijk te zijn, in mijn werk heb ik in vele gevallen te maken met de dood. De dood, wreed en kijkt niet naar geslacht, leeftijd of status. Het komt wanneer het komt en als het er eenmaal is, is het niet meer tegen te houden. Sommigen zijn er bang voor, anderen aanvaarden het. Sommigen kiezen ervoor zonder hulpmiddelen te sterven, anderen grijpen naar medicatie die de dood doet verzachten en anderen nemen volledig het heft in eigen handen.

Ieder overlijden is anders. Ik werk nu twee maanden als wijkverpleegkundige. Voorheen werkte ik naast de voltijd hbo-v opleiding als verzorgende in diverse verzorgings- en verpleegtehuizen, waaronder ook psychogeriatrische afdelingen. Met veel plezier en liefde heb ik dit gedaan. In het eerste jaar van de opleiding liepen we na een aantal weken school al direct stage. Ik had het geluk dat ik dit in mijn eigen woonplaats kon doen in het verzorgingstehuis. In mijn tweede week werd de volgende vraag aan mij gesteld: 'Heb je weleens een overleden persoon gezien?'. Dat had ik niet. Die nacht was een bewoonster overleden en werd mij gevraagd of ik er klaar voor was mijn eerste dode persoon te zien. Met een beetje aarzeling antwoorde ik dit wel te willen. Vreemd voelde het, maar ook speciaal. Ze lag vredig en de rust was over haar heen gestreken.

'Voor mij hoeft het niet meer.'. Het heeft alles te maken met de dood. Over het algemeen heb ik de zorg over de oudere cliënt, een tevreden cliënt die een voldaan leven heeft gehad en hier tevreden mee is. Nu, hele dagen in de stoel zittend, iedere ochtend de krant driemaal leest, puzzeltjes maakt, waarna luncht en in slaap valt om rond koffietijd een bakje voor zichzelf te zetten en nog eens de krant te lezen. Aan het avondeten, tv kijken en de dag is om, om na een nacht proberen te slapen weer aan dezelfde dag te beginnen. 'Iedere dag is hetzelfde.'. Ik begrijp wat ze bedoelen, de uitdaging is weg, het doel van het leven is weg. Soms is de partner overleden, degene waar ze 60, soms 70 of zelfs 80 jaar mee hebben geleefd, is weg. De levenslust is weg.

Gelukkig is er voor deze mensen soms een lichtpuntje. Wij. Wij van de zorg zijn met momenten het lichtpuntje voor deze mensen. Hoe speciaal is dat. Een lichtpuntje zijn in iemand zijn leven en dat terwijl je je beroep uitoefent. 's Ochtend wanneer je de sleutel in het sleutelgat van de deur stopt, roept 'Joehooee ik ben er weer!! Goeiemorgen!', de trap oploopt en daar een stralend gezichtje in bed ziet liggen. Het gezicht wat soms zegt 'Voor mij hoeft het allemaal niet meer' zien stralen, omdat jij het die ochtend bent die haar komt verzorgen, de koffie al aanzet en de krant op tafel neerlegt. Iemand uit die sleur van 'het niet meer zien zitten' kunnen halen. Hoe bijzonder is dat. Hoe bijzonder is het om iemand die 70 jaar ouder is uit die sleur te kunnen halen. Ik kan het je zeggen, het is onbeschrijfelijk mooi. Zo mooi, dat je het zou moeten meemaken. Het is prachtig. Geloof mij.