Zaken voor later

19-05-2019

Een levenstestament, bankzaken, een koophuis, wensen voor een begrafenis of crematie. Het lijkt allemaal een 'ver van je bed'-show, tot het moment daar is en je beseft dat je eigenlijk veel te weinig wist of hebt geregeld voor dierbaren.

Laat ik lekker reëel beginnen; op een dag gaan we allemaal dood. We leggen het loodje, worden kasje zes of hebben de strijd verloren. ALLEMAAL. Hoe meer ik ermee in aanraking kom, hoe meer ik merk dat mensen het zichzelf voorhouden dat ze onsterfelijk zijn. 'Oh dat overkomt mij niet; Doodgaan, dat is iets voor later; Mijn opa en oma, die zijn nog kerngezond, die gaan nog wel heel wat jaren mee; Nee joh, een ongeluk, dat overkomt mij niet.'. Allemaal gedachten, om er maar niet over na te denken dat we allemaal doodgaan, ook ik, ook jij en ook die mensen waar je zielsveel van houdt.

Laatst was ik in Zeeland bij mijn ouders en pakte mijn moeder er een groot boek bij. 'Esmée, we moeten het hier eens over hebben. Wat als je vader of ik een ongeluk krijgt, weet je dan wel wat we willen?'. Shit. Nee. Ik had geen idee. Nooit bij stil gestaan, terwijl ik het in de dagelijkse praktijk genoeg tegenkom. Stommerik, dacht ik bij mezelf. Hoe kan dat nou, je werkt er hele dagen mee, maar van je eigen ouders weet je totaal niet wat ze willen. Mijn ogen gingen open. Ik stond opeens aan de kant van de 'mantelzorgers' van cliënten die mij met regelmaat stomverbaasd aankijken als ik over deze zaken begin.

Het liet mij realiseren dat het een stuk moeilijker is om die zaken te regelen en waterdicht te krijgen, als ze überhaupt waterdicht te krijgen zijn, dan ik dacht. Maar ieder begin is er eentje en daarmee waardevol. Je wilt, lijkt mij, namelijk het beste voor jouw dierbaren. Om die reden wil ik jullie vragen je te verdiepen in deze materie en niet bang te zijn om er met je cliënten (en dierbaren!) over te spreken. Juist erover praten, helpt het om zaken te verhelderen.

Wees vooral niet bang dat je dingen niet weet, je kan hierover niet alles weten, het is complexe materie, maar wat je wel kunt doen is doorvragen en doorverwijzen naar de juiste persoon. Please please please ga daarmee aan de slag. Het zou namelijk eeuwig zonde zijn als de cliënt zelf of dienst omgeving hier nooit bij stil heeft gestaan en het te laat is.

Met betrekking tot de zorgverlening, vragen wij (als wijkteam) altijd of mensen een wilsbeschikking of levensverklaring hebben. Wel goed om te weten namelijk, of iemand nog gereanimeerd wilt worden, of iemand nog voor opname naar het ziekenhuis wilt, opgenomen wilt worden, thuis wil overlijden of naar een hospice wilt. Maar ook simpelere dingen: Zo hadden we laatst een cliënt die sondevoeding moest krijgen vanwege zijn ondergewicht, maar niemand had gevraagd of hij dat zelf wel wilde. Soms raken we zo verzeild in ons medisch wereldje en onze gedachtegang om te doen wat het beste is voor de cliënt, dat we niet meer stilstaan bij de vraag of de cliënt er echt gelukkiger van wordt. Het gaat er namelijk om wat de cliënt graag wilt en dat wij dat in kaart brengen. Het zou toch verschrikkelijk zijn als iemand voor een intraveneuze AB-kuur naar het ziekenhuis wordt gestuurd, terwijl de cliënt dit nooit meer had gewild. Laat staan, dat je iemand gaat reanimeren, terwijl de cliënt dit niet had gewild.

Iets ontzettend belangrijks, aangezien het letterlijk om leven en dood kan gaan. Iets om eens goed over na te denken ...